Katılım Öncesi Mali Yardım Aracı (IPA)
Bilgi Notu    

Avrupa Birliği 2007–2013 dönemi için aday ve potansiyel aday ülkelere sağlanacak tüm katılım öncesi mali yardımları tek bir program çerçevesinde toplamıştır. Katılım Öncesi Mali Yardım Aracı (Instrument for Pre-Accession Assistance - IPA) olarak adlandırılan bu sistem çerçevesinde, Türkiye'ye sunulacak AB mali yardımları, AB Üyesi Ülkelerde uygulanan yaklaşıma uygun olarak kullandırılacaktır.

IPA'nın Amacı ve Kapsamı  

IPA'nın temel amacı, aday ülkeleri üyelik sonrası Yapısal ve Uyum Fonlarının programlaması, yönetim ve uygulamasına hazırlamaktır.

IPA ile birlikte AB tarafından daha önce uygulanmakta olan PHARE, ISPA, SAPARD ve Türkiye için Katılım Öncesi Mali Yardım gibi araçlar yürürlükten kaldırılmış bulunmaktadır.

IPA kapsamında beş bileşen bulunmaktadır:

Geçiş Dönemi Desteği ve Kurumsal Yapılanma

  1. Bölgesel ve Sınır Ötesi işbirliği
  2. Bölgesel Kalkınma
  3. İnsan Kaynaklarını Geliştirme
  4. Kırsal Kalkınma

IPA kapsamında sunulacak yardımlardan aday ve potansiyel aday olmak üzere iki grup ülke yararlanacaktır. Aday ülkeler yukarıda belirtilen tüm bileşenler çerçevesinde yardım alabilecek, ancak potansiyel aday ülkeler yalnızca 1. ve 2. bileşen kapsamında sunulacak yardımlardan yararlanabilecektir.

Aday Ülkeler

Türkiye
Hırvatistan
Makedonya

Potansiyel Aday Ülkeler

Arnavutluk,
Bosna-Hersek,
Sırbistan
Karadağ

IPA Bütçesi 2007–2013 döneminde IPA kapsamında tüm aday ve potansiyel aday ülkelere sağlanacak yardımın toplam miktarı 11.5 Milyar Avro'dur.

Türkiye'ye 2007 – 2010 dönemi için ayrılan miktara bakacak olursak; bu dönemde tüm bileşenler kapsamında Türkiye'ye toplam 2. 256 Milyar Avro mali yardım verilecektir.  

Tablo: Bileşenler Bazında Bütçe Dağılımı

IPA BİLEŞENLERİ

2007

2008

2009

2010

TOPLAM Milyon Avro

1. Geçiş Desteği ve Kurumsal Yapılanma

252.2

250.2

233.2

211.3

946.9

2. Sınır Ötesi İşbirliği

6.6

8.8

9.4

9.6

34,4

3. Bölgesel Kalkınma

167.5

173.8

182.7

238.1

762.1

4. İnsan Kaynakları

50.2

52.9

55.6

63.4

222.1

5. Kırsal Kalkınma

20.7

53.0

85.5

131.3

290.5

TOPLAM
Milyon Avro

497.2

538.7

566.4

653.7

2.256

IPA Sürecinde Kurumsal Yapılanma

IPA'nın 3, 4 ve 5. bileşenleri çerçevesinde ülkemizde oluşturulacak kurumsal yapılanma üyelik sonrası AB Yapısal Fon mevzuatının uygulanması için gerekli olan yapıların oluşturulmasına temel teşkil edecektir.

Bu doğrultuda, IPA sürecinde yer alacak kuruluşlar belirlenmiştir (Şema 1). ABGS, IPA'nın tüm bileşenlerini koordine etmekten sorumlu Ulusal IPA Koordinatörü (NIPAC); DPT, IPA'nın 3. ve 4. bileşenleri çerçevesinde Stratejik Koordinatör; Hazine Müsteşarlığı, yardımın mali yönetiminden sorumlu Ulusal Fon; IPA'nın 3, 4 ve 5. bileşenleri ile ilgili Bakanlıklar (Sanayi ve Ticaret, Çevre ve Orman, Ulaştırma, Çalışma ve Sosyal Güvenlik, Tarım ve Köyişleri Bakanlığı) ise Program Otoritesi görevini üstlenmiştir. Sistemin mali kontrol görevini Hazine Müsteşarlığı Kontrolörler Kurul Başkanlığı, projelerin mali uygulamasını ise Merkezi Finans ve İhale Birimi yerine getirecektir.    

Şema: IPA Kurumsal Yapılanması

AnaSayfa